Hajara’s toekomst leek al bepaald, tot ze weer naar school mocht

Hajara’s (15) leven was al op jonge leeftijd voor haar bepaald. Ze moest het huishouden doen, werken op de boerderij en trouwen zodra een geschikte kandidaat zich meldde. Naar school gaan, zoals ze eerder deed, maakte niet langer onderdeel uit van haar leven.

Ze zat in de derde klas van haar school in het noorden van Ghana toen haar vader besloot dat het genoeg geweest was en ze moest stoppen met school. “Meisjes horen niet thuis in het klaslokaal”, vertelde hij Hajara. “Ze horen in de keuken en op de boerderij.” Hajara’s moeder was het ermee eens en daarmee was de kous af.

“Ik vergat hoe ik moest lezen en schrijven”

Terwijl haar broers nog elke dag naar school gingen, moest Hajara thuisblijven. Elke ochtend haalde ze water, hielp ze met het werk op de boerderij en deed ze het huishouden. Alles wat ze op school geleerd had, vervaagde langzaam maar zeker. “Ik vergat hoe ik moest lezen en schrijven”, vertelt Hajara. “Zelfs mijn eigen naam schrijven kon ik niet meer.”

In het noorden van Ghana, waar Hajara woont, is haar verhaal er één uit duizenden. Armoede en diepgewortelde stereotypen over de rol vrouwen houden veel meisjes buiten de schoolbanken. Ouders die zelf nooit naar school zijn geweest, zoals ook Hajara’s ouders, zien de waarde van onderwijs voor hun dochters vaak niet in. Maar stoppen met school is niet zonder gevolgen. Meisjes zijn vaak minder zelfverzekerd, hebben minder kansen en verliezen de controle over hun eigen leven.

Tijd voor verandering

In Hajara’s gemeenschap kwam hier echter onverwachts verandering in. Op een dag kwam er een groep van Plan International naar haar dorp. Zij vertelden de leden van de gemeenschap over het belang van onderwijs voor meisjes. Hajara’s vader verzette zich hier in eerste instantie tegen. “Hij zei dat ze ons niet dit soort ideeën moesten aanpraten”, herinnert Hajara zich. Maar de bezoeken gingen door. Er werden bijeenkomsten georganiseerd om bewustwording te creëren, maar er werden ook persoonlijke gesprekken gevoerd. Hier leerden Hajara’s ouders over de praktische, alledaagse voordelen van onderwijs.

Deze gesprekken zorgden er uiteindelijk voor dat haar vader, hoewel hij nog altijd twijfelde, Hajara toestemming gaf om terug naar school te gaan. Omdat ze lange tijd geen onderwijs had gevolgd, kreeg ze eerst bijlessen om haar basiskennis weer op orde te brengen. Deze lessen kon ze volgen na het doen van haar huishoudelijke taken, waardoor ze nog altijd haar steentje thuis bij kon dragen. Ook kreeg ze alle lesmaterialen gratis.

Met sprongen vooruit

Hajara vond het enorm spannend om weer terug naar school te gaan, maar het feit dat de lessen gegeven werden in het plaatselijke dialect, maakte de stap iets kleiner. Haar kennis ging al snel met sprongen vooruit. “Eerst kon ik mijn eigen naam niet eens schrijven”, vertelt ze. “Nu lees ik boeken en schrijf ik brieven.”

Na het afronden van het bijscholingsprogramma ging Hajara terug naar het regulier onderwijs. Nog geen jaar later was ze een van de beste leerlingen in haar klas. Ze vertegenwoordigde haar school in lees- en spellingswedstrijden en kwam op regionaal niveau als winnaar uit de bus. Plan International bleef haar ondersteunen met schoolspullen.

Volledig bijgedraaid

Ook buiten het klaslokaal kwamen Hajara’s nieuwe vaardigheden goed van pas. Omdat ze goed kan tellen kan ze haar moeder helpen met het verkopen van tomaten op de markt. “Ze is heel trots op me”, zegt Hajara blij. En haar vader? Ook die is volledig bijgedraaid. Hij vertelt nu trots over zijn dochter die kan lezen en inspireert daarmee ook andere ouders in het dorp om hun dochters naar school te sturen.

Hajara kijkt vol zelfvertrouwen naar de toekomst. Ze wil leraar worden, niet alleen om kinderen te leren lezen en schrijven, maar ook om meisjes te bereiken waarvan de toekomst al vast lijkt te staan. “Leren is zo krachtig”, vertelt ze. “Dat mag niemand van je afpakken.”