In 2018 spraken wereldleiders af om vóór 2030 alle vormen van discriminatie en geweld tegen vrouwen en meisjes wereldwijd uit te bannen. Vrouwen moeten tegen die tijd vrij, veilig en op gelijke voet met mannen kunnen meedraaien in de economie, politiek en maatschappij. Maar er is nog een lange weg te gaan. Zeker nu de rechten van meisjes en vrouwen door conflicten, natuurrampen, (ultra)conservatieve politici en andere crises steeds verder onder druk komen te staan.

In 2023 stelde het Georgetown Institute for Women, Peace and Security een lijst op van de landen waar het het slechtst gesteld is met de rechten van vrouwen. Ze deden dit op basis van inclusie, rechtvaardigheid en veiligheid.

De top 10 ongelijkste landen voor vrouwen:

1. Afghanistan

Sinds de machtsovername door de Taliban in 2021 zijn rechten van vrouwen en meisjes in Afghanistan ernstig ingeperkt. Meisjes en vrouwen mogen niet meer naar de middelbare school, niet meer studeren en in de meeste gevallen ook niet meer werken. Ook naar de sportschool of het park mogen ze niet en zelfs publiekelijk praten, zingen of voordragen is verboden. En wordt een vrouw verkracht of aangerand? Dan overtreedt zij volgens de wet de zedelijke moraal en wordt zij daarvoor gestraft, terwijl zij juist het slachtoffer zijn. Dit alles heeft enorme gevolgen voor hun fysieke en mentale gezondheid.

2. Jemen

Conflict, de coronapandemie en natuurrampen hebben de rechten van meisjes en vrouwen in Jemen in de afgelopen jaren sterk onder druk gezet. Vrouwen zijn amper vertegenwoordigd in de politiek en gendergerelateerd geweld neemt toe. Ook is de bewegingsvrijheid van vrouwen door de ernstig ingeperkt. Ze mogen enkel met een ‘mahram’ (een mannelijk voogd) over straat.

Daarnaast zijn er maar liefst 2,3 miljoen vrouwen en meisjes op de vlucht. Voor meer dan zes miljoen vrouwen is het risico op misbruik en uitbuiting toegenomen en bijna een derde van de meisjes in Jemen trouwt voor hun achttiende verjaardag.

3. Centraal Afrikaanse Republiek

Voor vrouwen is het leven in de Centraal Afrikaanse Republiek zeer onveilig. Elk uur vindt er meer dan twee keer gendergerelateerd geweld plaats, waarvan het grootste deel tegen meisjes en vrouwen. Diepgewortelde stereotypen zorgen ervoor dat vrouwen nog altijd als minderwaardig worden gezien. Ook seksuele uitbuiting en kindhuwelijken komen in het land veel voor.

4. Democratische Republiek Congo

De Democratische Republiek Congo gaat al decennialang gebukt onder gewapend conflict en de leefomstandigheden in het land zijn zeer slecht. Seksueel geweld, ziektes en ontheemding treffen vrouwen in het land onevenredig hard. Ook wordt seksueel geweld op grote schaal ingezet als oorlogswapen. Vrouwen die slachtoffer worden van seksueel geweld, hebben vaak geen toegang tot medische zorg, psychosociale steun en juridische ondersteuning.

5. Zuid-Sudan

De combinatie van conflict, overstromingen, droogte en honger maakt het leven voor meisjes en vrouwen in Zuid-Sudan zwaar. Klimaatverandering en ontbossing brengen grote risico’s voor meisjes met zich mee, omdat ze steeds verder moeten reizen voor onder andere hout en water. Onderweg lopen ze het risico gewelddadige groepen tegen te komen en slachtoffer te worden van seksueel of fysiek geweld. Ook worden veel meisjes in Zuid-Sudan slachtoffer van een kindhuwelijk.

6. Burundi

Ook in Burundi is het leven van vrouwen en meisjes ernstig getekend door conflict. Zo worden zij onder andere het hardst geraakt door de economische problemen die het land als gevolg van conflict kent. Daarnaast worden zij vaak slachtoffer van (seksueel) geweld en kidnappings, maar krijgen ze weinig juridische bijstand wanneer ze slachtoffer worden van bijvoorbeeld een verkrachting. Ook is het grootste deel van de vluchtelingen en ontheemden in het land vrouw. Hun specifieke behoeften worden vaak over het hoofd gezien.

7. Syrië

In Syrië is het al decennialang slecht gesteld met de rechten van vrouwen. Hun wettelijk vastgelegde rechten zijn vaak enkel symbolisch en worden in de praktijk nauwelijks nageleefd. Vrouwen worden op grote schaal uitgesloten en gediscrimineerd.

Sinds het uitbreken van het conflict in 2011 is de situatie voor vrouwen aanzienlijk verslechterd. Vrouwen en meisjes werden op grote schaal getroffen door geweld. Kindhuwelijken namen sterk toe, mede door armoede en sociale ontwrichting. In sommige gevallen werden meisjes al op dertienjarige leeftijd uitgehuwelijkt.

Daarnaast kwamen veel vrouwen er alleen voor te staan, bijvoorbeeld doordat hun echtgenoten vermoord, vermist of gevlucht waren. Door hun beperkte juridische en sociale positie konden ze vaak moeilijk in hun levensonderhoud voorzien. Toegang tot gezondheidszorg en andere basisvoorzieningen bleef voor veel vrouwen en hun kinderen beperkt.

8. Eswatini

Bijna de helft van de vrouwen in Eswatini krijgt te maken met seksueel geweld en één op de drie al voor haar achttiende. Het grootste deel hiervan vindt plaats binnen de huiselijke kring. Er is wel beleid om dit tegen te gaan, maar de handhaving en uitvoering blijven, onder andere door gebrek aan financiering, achter. Wel zijn er ook positieve ontwikkelingen: zo is de vertegenwoordiging van vrouwen in het parlement aanzienlijk gestegen.

9. Somalië

Voor vrouwen en meisjes is het leven in Somalië vaak extreem zwaar. Moeder- en zuigelingensterfte komen veel voor en ook kindhuwelijken zijn aan de orde van de dag. Daarnaast is 99,2 procent van de vrouwen in het land besneden, met alle mentale en fysieke gevolgen van dien. Ook worden vrouwen op grote schaal slachtoffer van seksueel en gendergerelateerd geweld.

10. Irak

In Irak staan vrouwenrechten sterk onder druk. Zo werd er begin 2025 een nieuwe wet aangenomen waardoor meisjes al op negenjarige leeftijd mogen worden uitgehuwelijkt. Hierdoor lopen ze grote risico’s op huiselijk geweld, veel te vroege zwangerschappen en komt hun schoolcarrière vaak ten einde. Daarnaast is de juridische positie van vrouwen in het land zwak en komt geweld tegen vrouwen veel voor.

Dit doet Plan International

Vrouwen en meisjes zijn vaak de grootste slachtoffers van armoede en geweld. Daarom zet Plan International zich wereldwijd in voor hun veiligheid, zodat ze kunnen leren en werken. Zonder besneden, uitgehuwelijkt of uitgebuit te worden. In een veilige omgeving kunnen vrouwen en meisjes zich ontwikkelen tot goede ondernemers, leraressen, dokters en moeders die de volgende generatie kinderen weer een betere toekomst geven.

Sinds 2023 is de wereld in rap tempo veranderd. Daardoor zijn de rechten van meisjes in onder andere Sudan, het Midden-Oosten, Nigeria en Haïti de afgelopen jaren ook ernstig onder druk komen te staan. Bovenstaande lijst is dus niet compleet, maar geeft wel inzicht in de rechten en veiligheid van meisjes.