Duizend dagen oorlog: generatie Soedanese kinderen verliest toekomst

Amsterdam, 9 januari 2025 – Na duizend dagen van internationale passiviteit is de humanitaire ramp in Soedan catastrofaal: 33,7 miljoen mensen zijn afhankelijk van noodhulp en in een dagelijkse strijd tegen honger, ziekte en geweld verwikkeld. Terwijl het conflict dodelijke slachtoffers blijft maken, gaan miljoenen kinderen al jaren niet naar school. In plaats daarvan worden meisjes steeds vaker uitgehuwelijkt en jongens gedwongen gerekruteerd door gewapende groepen.

Sinds het begin van het conflict gaan 13 miljoen kinderen niet meer naar school. Vernielde schoolgebouwen, een tekort aan leraren en het instorten van het onderwijssysteem hebben onderwijs vrijwel onmogelijk gemaakt.

Maar school is meer dan leren: het biedt kinderen structuur, helpt hen trauma te verwerken en beschermt tegen kindhuwelijken en rekrutering door gewapende groepen. Duizend dagen na de uitbraak van het conflict wordt steeds duidelijker hoe deze massale schoolsluiting een generatie haar toekomst ontneemt, waarschuwt kinderrechtenorganisatie Plan International.

Meisjes vaker uitgehuwelijkt

Sinds de scholen in april 2023 zijn gesloten, stijgt het aantal kindhuwelijken in Soedan. Mohammed Kamal, directeur van Plan International in Soedan, legt uit:

“Van de kinderen die geen onderwijs meer volgen, is het merendeel meisje. Onderwijs wordt voor hen minder belangrijk gevonden. Ouders zien het uithuwelijken van dochters als een manier om financiële problemen het hoofd te bieden. Maar het zijn vaak leden van gewapende groeperingen die de hoogste bruidsschat bieden.”

Ondertussen ligt het rechtssysteem in puin. Gewapende groepen hebben eigen rechtbanken opgezet, terwijl officiële rechtbanken nauwelijks functioneren. Die straffeloosheid zorgt ervoor dat geweld tegen meisjes doorgaat.

Kamal: “Seksueel geweld wordt ingezet als oorlogswapen in dit conflict. Regelmatig worden meisjes gedwongen te trouwen met hun verkrachter. Kindhuwelijken gaan vaak gepaard met seksueel geweld, mishandeling en gedwongen zwangerschappen. Zelfs als het conflict morgen stopt, dragen meisjes de gevolgen een leven lang.”

Gedwongen gerekruteerd als kind

Uit onderzoek van Plan International blijkt dat 44 procent van de Soedanese jongeren is gevraagd om zich aan te sluiten bij een gewapende groepering of milities te steunen. Vaak gebeurt rekrutering onder druk of intimidatie, maar extreme armoede en honger drijven kinderen er ook toe zich vrijwillig aan te melden. Kinderen die geen onderwijs meer volgen en ontheemd zijn, lopen extra risico.

In de afgelopen weken registreerde Plan International al 535 onbegeleide kinderen in Tawilla, een vluchtelingenkamp nabij El Fasher. Kamal: “Deze kinderen zijn radeloos. Soms hebben ze al een week niet gegeten. Ze zijn een makkelijke prooi voor gewapende groepen. Kindsoldaten zijn getekend voor het leven.”

Na een conflict kampen gerekruteerde kinderen vaak met ernstige PTSS-klachten en andere psychische problemen. Hun re-integratie in de samenleving verloopt moeizaam door trauma, stigma en het feit dat ze met school zijn gestopt.

Plan International biedt bescherming en hulp

Plan International werkt in de regio’s Noord-Darfur, Khartoum, Noord- en Zuid-Kordofan, Gadaref en Kassala, en hielp sinds het begin van het conflict al 200.000 kinderen en hun families met kinderbeschermingsmaatregelen. De organisatie richt veilige opvangplekken in, zorgt voor noodonderwijs, herenigt alleenreizende kinderen en helpt meisjes die risico lopen op een kindhuwelijk. Ook ondersteunt Plan International gezinnen met voedselpakketten en contant geld.

Plan International roept alle strijdende partijen op om kinderrechten te respecteren en zich in te zetten voor een permanent staakt-het-vuren. Tegelijk doet de organisatie een dringende oproep voor extra financiering: alleen met extra middelen kunnen we meer levens redden en kinderrechten beschermen in deze ongekende humanitaire crisis.

Noot voor de redactie
Vragen of interviewverzoeken? Neem contact op met Anniek Groothuis via 0641026557.

Over Plan International
Plan International is een ontwikkelingsorganisatie die zich vanuit meer dan 80 landen wereldwijd inzet voor kwetsbare kinderen in Afrika, Azië, Latijns-Amerika en het Midden-Oosten, met speciale aandacht voor meisjes en jonge vrouwen. Plan International doet dit door de achtergestelde positie van meisjes en jonge vrouwen op te heffen zodat zij dezelfde kansen en rechten hebben als jongens. Zo werkt Plan International, met de steun van duizenden sponsors, bedrijven en (institutionele) donoren aan een beter leven voor kwetsbare kinderen en jongeren in landen wereldwijd.