Aantal vrouwen en meisjes dat omkwam door gewapende conflicten in de afgelopen jaren verdubbeld

In 2025 behaalde de wereld een schokkend nieuw record: het grootste aantal gewapende conflicten sinds 1945. Het aantal vrouwen dat vorig jaar omkwam als gevolg van die conflicten, is bovendien ten opzichte van 2021 verdubbeld.

Het zijn de uitkomsten van het Women, Peace and Security-rapport van UN Women, dat onlangs werd gepubliceerd. Naar schatting sterven elke dag ten minste 25 meisjes en vrouwen als gevolg van conflict. Daarnaast leven 756 miljoen vrouwen en meisjes binnen een straal van 50 kilometer van een conflict. Dat zijn er 40 miljoen meer dan in 2024.

Hoewel er nog altijd meer mannen dan vrouwen sterven in conflicten, is de stijging van het aantal vrouwen en meisjes dat slachtoffer wordt van geweld nog altijd alarmerend. Niet in de laatste plaats omdat zij vaak geen actieve rol spelen in het conflict. Het lijkt er niet op dat het aantal conflicten op korte termijn zal afnemen en tegelijkertijd neemt de financiering voor broodnodige noodhulp juist steeds verder af. Ook worden mensenrechtenverdragen en het humanitair oorlogsrecht steeds vaker met de voeten getreden. Onder andere het toegenomen gebruik van drones en langeafstandswapens in dichtbevolkte gebieden vergroot de onveiligheid.

Seksueel geweld als oorlogswapen

De impact van gewapende conflicten op het leven van vrouwen gaat verder dan alleen bommen en kogels. Het aantal door de VN geverifieerde gevallen van seksueel geweld in conflictsituaties is tussen 2022 en 2025 bijna verviervoudigd. Bijvoorbeeld in Sudan, waar seksueel geweld op grote schaal wordt ingezet als oorlogswapen.

“De inzet van dit soort geweld is niet toevallig”, vertelt Mohamed Kamal, directeur van Plan International in Sudan, waar momenteel een van de grootste humanitaire rampen ter wereld plaatsvindt als gevolg van gewelddadig conflict. “Het is een manier om gemeenschappen te terroriseren en levens kapot te maken.”

Bovendien vergroot conflict zowel armoede als bestaande ongelijkheid. Hierdoor komen onder andere seksueel geweld en kindhuwelijken vaker voor, omdat dit vaak de enige manieren lijken om aan eten of geld te komen tijdens een crisis. En wanneer meisjes slachtoffer worden van geweld, is er vaak geen hulp om op terug te vallen. Ook dat zien we in Sudan: “De situatie verslechtert door aanvallen op gezondheidscentra en een gebrek aan noodhulpfinanciering”, vertelt Kamal. “Veel slachtoffers van bijvoorbeeld seksueel geweld hebben daardoor geen toegang tot gezondheidszorg, psychosociale steun of rechtsbijstand.”

Vrouwen zijn essentieel voor duurzame vrede

Toch blijven vrouwen zich inzetten voor hun gemeenschap en hun land. Ze staan hun medemensen bij, vangen gevluchte burgers op en doen er alles aan om vrede te bereiken. Uit het rapport blijkt echter ook dat zij in 2025 slechts 5 procent uitmaakten van de onderhandelaars in 57 vredesprocessen wereldwijd. Dat is een daling ten opzichte van het jaar daarvoor.

En dat terwijl het International Peace Institute juist concludeerde dat de kans op vredesakkoorden die minstens twee jaar standhouden met 20 procent stijgt als vrouwen meepraten. De kans op vrede die vijftien jaar duurt, stijgt zelfs met 35 procent. Omdat vrouwen meer prioriteit geven aan de wederopbouw van hun gemeenschap, verzoening tussen bevolkingsgroepen en de vraag of routes naar scholen, markten en waterputten weer veilig zijn, neemt de kans op duurzame vrede toe.

Alleen door vrouwen uit conflictgebieden mee te laten onderhandelen, kan duurzame vrede worden bereikt.